Women`s Rights Center

 

          

Թեժ Գիծ

 0.800.80.850 կամ

 (+374 10) 542828 

 

 


 

Նվիրատվություն

 

ԿԻԿ-ի գործունեությունը

   

Կիկ-ն աշխատում է 2 հիմնական ուղղություններով` 

ա/ կանանց և նրանց երեխաների նկատմամբ ընտանեկան բռնության կանխարգելում

բ/ կանանց վերարտադրողական և սեռական առողջություն և իրավունքներ

 

 

 

 

Ընտանեկան բռնության կանխարգելում

 

Ընտանեկան բռնության հիմնախնդիրը  ազգային չէ, ողջ աշխարհն է արդյունավետ միջոցներ փնտրում դրա դեմ պայքարելու համար: Հայաստանը նույնպես բացառություն չէ: Այստեղ ևս առկա է ընտանեկան բռնություն երևույթը իր բոլոր տեսակներով:

Հայաստանում ընտանեկան բռնությունը հաճախ որպես ընտանիքի ներքին խնդիր են դիտում և հասարակությունը իրավունք չունի միջամտել: Կանանց իրավունքների կենտրոնը ավելի քան 13 տարի աշխատում է կանանց և երեխաների նկատմամբ ընտանեկան բռնության կանխարգելման ուղղությամբ: Երբեմն առաջանում են որոշ խոչընդոտներ իրավական դաշտում համապատասխան օրենք կամ պատժամիջոցներ չունենալու հետևանքով: Ուստի ԿԻԿ-ի ծավալած գործունեությունը նպաստում են ընտանեկան բռնության դեպքերի բացահայտմանն ու կանխմանը:   

 

 

Կանանց վերարտադրողական և սեռական առողջություն և իրավունքները մեկ այլ կարևոր հիմնահարց է հասարակության համար:

 

Ամեն տարի միլիոնավոր կանայք են ընդհատում հղիությունը: Այսպիսով, 2000թ.-ի տվյալներից ելնելով` աշխարհում 210 միլիոն հղի կանանցից մոտ 46 միլիոնը դիմել է հզիության ընդհատման վիրաբուժական մեթոդին: Գրեթե կեսը ոչ ապահով վիրաբուժություն են անցել (ոչ հմուտ մասնագետներ, հակահիգիենիկ պայմաններ և այլն)` 67.900 մահվան դեպքի պատճառ դառնալով:

 

Հայաստանը տարածաշրջանում հղիության ընդհատման ամենաբարձր ցուցանիշներն ունի (2.6 հղիության ընդհատում յուրաքանչյուր կնոջ համար): Սա նաև պարզ ապացույց է այն բանի, որ ժամանակակից հակաբեղմնավորիչները քիչ կիրառելի են երկրում: Հղիության ընդհատման տարբեր մեթոդների վերաբերյալ տեղեկատվության տարածումը կանանց վերարտադրողական առողջության խնամքի որակի բարելավման կարևորագույն միջոցներից մեկն է: Հարևան երկրների պես Հայաստանում նույնպես վիրաբուժական մեթոդով հղիության ընդհատումը հիմնական կիրառելի տարբերակն է:

 

Այդ տարբերակին փոխարինում է հղիության ընդհատման դեղորայքային մեթոդը, որը հարկավոր է ճիշտ ներկայացնել կանանց: Ավելի քան 2 տասնամյակ կանայք սկսել են օգտագործել Միֆեպրիստոն և Միզոպրոստոլ դեղահաբերը, որոնք լավագույն անվնաս և ապահով մեթոդն են համարվում անցանկալի հղիության ընդհատման համար: Համագործակցելով ՀՀ առողջապահության նախարարության հետ` Կանանց իրավունքների կենտրոնն աշխատում է հմուտ գինեկոլոգներին  վերապատրաստելու ուղղությամբ: 2009-2010թ-ին այս դեղահաբերի փորձաշրջանի ժամանակ մոտ 700 կնոջ  անվճար  հիմունքներով տրամադրվել են Միֆեպրիստոն և Միզոպրոստոլ դեղահաբերը:

 

Բացի հիմնական երկու ուղղություններից (կանանց և նրանց երեխաների նկատմամբ ընտանեկան բռնություն և կանանց վերարտադրողական և սեռական առողջություն և իրավունքներ) Կանանց իրավունքների կենտրոնը նաև այլ օժանդակ գործունեություն է ծավալում աշխատանքի մեջ լավագույն արդյունքների հասնելու և կանանց իրավունքները պաշտպանելու նպատակով: Կենտրոնը մասնակցում է մարդու իրավունքների վերաբերյալ տարբեր հանդիպում-քննարկումների և նմանատիպ միջոցառումների: 


 

 
Ընտանեկան բռնության կանխարգելմանն ուղղված ծառայությունները

 

ԿԻԿ-ի ծառայություններն ընտանեկան բռնության կանխարգելման ոլորտում օգնում են բացահայտել ընտանեկան բռնության դեպքերը, դրա տեսակներն ու առանձնահատկությունները այդ երևույթի դեմ պայքարելու, համապատասխան միջոցներ մշակելու և բռնության ենթարկված կանանց աջակցություն  ցուցաբերելու համար:

 

24 ժամ գործող Ազգային Թեժ Գիծ Ծառայությունը ավելի քան 14 տարի տրամադրում է անվճար հոգեբանական և իրավաբանական խորհրդատվություն ընտանեկան բռնության ենթարկված կանանց: Ծառայությունը շուրջօրյա է և գործում է ՀՀ ողջ տարածքի համար:

 

2011թվականին կենտրոնի Ազգային Թեժ Գծին գրանցվել է 2032 զանգ, որից 1678-ը ընտանեկան բռնության վերաբերյալ է եղել (537 առաջնային և 1141 կրկնվող): 1678 զանգից 1042-ը հոգեբանական բռնության վերաբերյալ էր, 614-ը` ֆիզիկական, իսկ 22-ը` սեռական բռնության վերաբերյալ:

 

Ինչևէ, 2012թ.-ի ընթացքում ընտանեկան բռնության դեպքերի վերաբերյալ վիճակագրական տվյալները զգալիորեն տարբերվում են նախորդ տարիների տվյալներից զանգերի և այցերի անհամեմատելի աճի շնորհիվ: Մասնավորապես Ազգային Թեժ Գծին գրանցվել է 2832 զանգ, որից 1845-ը եղել է ընտանեկան բռնության զանգ: Ընդ որում 1845 զանգից 656 եղել է առաջնային և 1189` կրկնվող: 656 ընտանեկան բռնության առաջնային զանգից 385 զանգ եղել է հոգեբանական, 338` ֆիզիկական, իսկ 8` սեռական:

 

 

Հաճախ հեռախոսային խորհրդատվությունը բավարար չի լինում ընտանեկան բռնության ենթարկված կանանց օգնություն ցուցաբերելու համար, այդ իսկ պատճառով կին շահառուներն այցելում են Ճգնաժամային Կենտրոն, որտեղ նրանց տրամադրվում է անվճար անհատական և խմբային հոգեբանական կամ իրավաբանական խորհրդատվություն: Վերջինս իր մեջ ներառում է կին-շահառուների համար համապատասխան փաստաթղթերի հավաքագրում, դիմումների և տեղեկանքների պատրաստում և այլն:

 

2011թ.-ի ընթացքում Երևանի Ճգնաժամային կենտրոն գրանցվել է 404 այց, որից 179-ը առաջնային էր, իսկ 225-ը` կրկնվող: Այնուամենայնիվ, 2012թ.-ին կենտրոն կատարված այցերի քանակը աճել է` հասնելով 541-ի, որոնցից 540-ը` ընտանեկան բռնության վերաբերյալ այցեր են եղել: Ընդհանուր առմամբ 540 այցերից 300-ը հոգեբանական բռնության վերաբերյալ էր, 232-ը` ֆիզիկական և 8-ը` սեռական բռնության վերաբերյալ:

 

Թեժ Գիծ Ծառայություն ՀՀ 4 մարզում. 2009թ.-ի դեկտեմբեր ամսից Հայաստանի Հանրապետության 4 մարզում` Գեղարքունիքում, Տավուշում, Լոռիում և Սյունիքում բացվել են 4 Ճգնաժամային Կենտրոններ, որտեղ նույնպես գործում է Թեժ Գիծ Ծառայություն, որին զանգահարելով ընտանեկան բռնության ենթարկված կանայք կարող են ստանալ անվճար հոգեբանական կամ իրավաբանական խորհրդատվություն: 

 

2011թվականին 4 մարզում գործող Թեժ Գիծ Ծառայությունը գրանցել է 1574 զանգ, որից 1364-ը ընտանեկան բռնության վերաբերյալ է եղել: 1364 զանգից 324-ը հոգեբանական բռնության վերաբերյալ է եղել, 123-ը` ֆիզիկական և  4-ը` սեռական բռնության վերաբերյալ: Միևնույն ժամանակ, 2012թ.-ին Թեժ Գիծ Ծառայությունը գրանցել է, ընդհանուր առմամբ, 1896 զանգ, որից 1661-ը ընտանեկան բռնության վերաբերյալ է եղել: Հարկ է նշել, որ 1661 զանգից 330-ը եղել են հոգեբանական բնույթի, 88-ը` ֆիզիկական բռնության, իսկ 7-ը` սեռական բռնության վերաբերյալ:  Ի շնորհիվ ՀՀ բոլոր մարզերում կազմակերպվող հանդիպումների և կոնֆերանսների` բարձրացել է հասարակության իրազեկվածությունը երևույթի վերաբերյալ: Այդ է վկայում նաև Թեժ Գիծ զանգահարող և Ճգնաժամային Կենտրոններ այցելող կանանց թիվը, որը պարբերաբար աճում է:

 

Կանայք դիմում են Ճգնաժամային կենտրոն անվճար հոգեբանական և իրավաբանական օգնություն ստանալու նպատակով, սակայն եթե կնոջ կյանքին վտանգ է սպառնում, նա ուղղորդվում է Ժամանակավոր Ապաստարան, որի նպատակն է`

 

ա/ ընտանեկան բռնության ենթարկված կանանց և նրանց երեխաներին տրամադրել անվճար հոգեբանական և իրավաբանական, ինչպես նաև սոցիալական և բժշկական օգնություն:

բ/ ընտանեկան բռնության ենթարկված կանանց և նրանց երեխաներին օգնել վերապրել սթրեսը, դուրս գալ զոհի կարգավիճակից և բարձրացնել նրանց ինքնավստահության մակարդակը:

 

2008թ.-ին Ժամանակավոր Ապաստարանում բնակվել է 3 ընտանիք, 2011թ.-ին` 39 (39 կին և 47 երեխա), իսկ 2012թ.-ի ընթացքում Ապաստարանում բնակվել է 43 կին (43 կին և 60 երեխա): Դիմող կանանց թվի աճի հետ պայմանավորված ԿԻԿ-ը վարձակալել է տարածքով ավելի մեծ բնակավայր ավելի շատ շահառուներ բնակեցնելու համար: 

 

ՀՀ 4 մարզում Ճգնաժամային Կենտրոնների բացման հետ պայմանավորված աճել է նաև մարզերից դիմող կին - շահառուների թիվը: Չնայած ընտանեկան բռնության ենթարկված կանայք պատկանում են հասարակության տարբեր խավերին, սակայն վիճակագրությունը ցույց է տալիս, որ առանց մասնագիտության կամ տնտեսապես կախվածության մեջ գտնվող կանայք ավելի խոցելի են: Կենտրոնի սոցիալ հարցերով զբաղվող աշխատակիցը վերապատրաստման դասընթացներ կամ համապատասխան աշխատանք և մասնագիտություն է գտնում կին շահառուների համար: Հատկանշական է, որ այն կանայք, ովքեր աշխատանք են գտնում, մի որոշ ժամանակով շարունակում են բնակվել ապաստարանում` այսպիսով փորձելով գումար խնայել հետագայում բնակարան վարձակալելու համար:

  

 

Կենտրոնի բոլոր ծառայությունները տվյալների հավաքագրման հիմք են ծառայում ընտանեկան բռնության մասշտաբները, տեսակները, պատճառներն ու հիմքերը բացահայտելու համար:

Նորություններ
Ընտանեկան բռնության կանխարգելմանն ուղղված ծառայությունները
Համապատասխան իրավական մեխանիզմների մշակում
Իրազեկության բարձրացում և կրթական միջոցառումներ
Իրազեկության բարձրացում վերարտադրողական և սեռական առողջության և իրավունքների վերաբերյալ
Արխիվ

Գլխավոր  |  Գործունեությունը  |  Մեր մասին  |  Հրատարակված նյութեր  |  Պատկերասրահ  |  Կապ
Developed by Smart Systems LLC
en
am